Dlaczego Karol Nawrocki nie był w wojsku? Wyjaśniamy, co działo się w WKU 21 lat temu

Dlaczego Karol Nawrocki ominął koszary: prawda o poborze w latach 2000.

Karol Nawrocki urodził się w 1983 roku. Zgodnie z bezwzględnie egzekwowanym wówczas prawem, przed Wojskową Komisję Uzupełnień (WKU) stawał jako dziewiętnastolatek. Na początku lat 2000. polska armia wciąż opierała się na obowiązkowej zasadniczej służbie wojskowej. Trwała ona kilkanaście miesięcy, a dla wielu chłopaków z mniejszych miast i wsi oznaczała twarde zderzenie z tzw. “falą” i wyjęcie cennego roku z życiorysu.

Część z nich szukała jednak w pełni legalnej drogi ucieczki. W przypadku Karola Nawrockiego decydujący okazał się 2003 rok. Wtedy właśnie rozpoczął pięcioletnie studia magisterskie na kierunku historia na Uniwersytecie Gdańskim. Ustawa o powszechnym obowiązku obrony mówiła jasno: podjęcie nauki w trybie dziennym dawało natychmiastowe prawo do odroczenia służby wojskowej.

Nie był to odosobniony manewr, lecz zjawisko iście masowe. Dziesiątki tysięcy młodych Polaków decydowało się na studia nie tylko z powodu głodu wiedzy, ale również traktując indeks jako darmowy bilet zwalniający z wojska. Wojskowe Komendy Uzupełnień seryjnie wbijały do książeczek wojskowych adnotacje o odroczeniu “ze względu na pobieranie nauki”.

Kogo dotyczyły masowe przeniesienia do rezerwy (zasady i wyjątki)
Kiedy Karol Nawrocki kończył studia w 2008 roku, polskie prawo uległo potężnej transformacji. Ówczesny rząd podjął ryzykowną z punktu widzenia bezpieczeństwa, ale niezwykle popularną społecznie decyzję o pełnej profesjonalizacji Sił Zbrojnych RP. W 2009 roku państwo oficjalnie zawiesiło obowiązkowy pobór do wojska.

Ta zmiana objęła wszystkich mężczyzn, którzy do tego czasu posiadali kategorię zdrowia (najczęściej kategorię A), ale nie zostali jeszcze powołani do odbycia służby. Tysiące osób z roczników 80., w tym Karol Nawrocki, zostało automatycznie przeniesionych do rezerwy bez odbycia jakiegokolwiek szkolenia. Z punktu widzenia prawa, ich stosunek do służby wojskowej jest uregulowany.

Warto jednak pamiętać o tym, że:

Zawieszenie poboru nie oznacza jego likwidacji,
 
Państwo w każdej chwili może przywrócić obowiązkowe szkolenia decyzją administracyjną,
 
Posiadanie kategorii A wciąż oznacza „zdolność do służby” w razie mobilizacji lub wojny.

Potworne zderzenie traktora z busem. Pojazd rozpadł się na części. Nagle padła informacja o rannych
Czytaj dalej

Ledwo Tusk odmówił Trumpowi, a tu takie wieści. Doradca Nawrockiego właśnie to wyjawił
Czytaj dalej
“Umiem posługiwać się bronią”: ile ważą deklaracje bez szkolenia taktycznego
Brak przeszkolenia wojskowego jest regularnie wyciągany Nawrockiemu w debatach publicznych. W rozmowie z dziennikiem „Fakt” prezes IPN odniósł się do tych zarzutów z dużą pewnością siebie. – Umiem posługiwać się bronią, potrafię strzelać i jestem sprawny fizycznie – podkreślał, wskazując na swoje sportowe doświadczenie (boks) oraz regularne wizyty na strzelnicach. 

Celne strzelanie do tarczy z instruktorem na komercyjnej strzelnicy to jednak zupełnie inna bajka niż prawdziwe rzemiosło wojskowe. Cywilom brakuje wpojonych nawyków taktycznych, umiejętności przetrwania w zespole, radzenia sobie ze zmasowanym stresem pola walki czy obsługi ciężkiego sprzętu. Same chęci i niezła kondycja fizyczna nie zastąpią systemowego treningu w plutonie.

Wojskowi podchodzą do takich deklaracji polityków z dużym dystansem, wskazując na konieczność odbudowy profesjonalnego systemu szkoleń.

Dla wielu ekspertów wojskowych takie deklaracje to również za mało. Strzelanie na strzelnicy cywilnej a przetrwanie na polu walki to dwie różne rzeczywistości. Wojsko uczy taktyki, współdziałania i dyscypliny, których nie zdobędzie się w rękawicach bokserskich, jak zauważają często anonimowi instruktorzy w branżowych mediach.

Nawrocki odpiera jednak te ataki, argumentując, że jego brak obecności w koszarach wynikał z ówczesnego porządku prawnego, a nie z chęci uchylenia się od obowiązków wobec ojczyzny. W podobnej sytuacji jest zresztą większość polityków obecnej klasy rządzącej, którzy również kończyli studia w latach 2000.

Jak sprawdzić swoją kategorię wojskową?
Jeśli tak jak Karol Nawrocki nie byłeś w wojsku i nie pamiętasz, gdzie leży Twoja książeczka, możesz to sprawdzić bez wychodzenia z domu. Cyfryzacja polskiej armii sprawiła, że dane te są dostępne w zasięgu ręki.

Pobierz aplikację mObywatel na swój smartfon i zaloguj się Profilem Zaufanym.
 
Wejdź w zakładkę „Usługi”, a następnie wybierz ikonę „Wojsko” (dostępną dla osób, które przeszły kwalifikację).
 
Tam znajdziesz cyfrową wersję swojej książeczki wojskowej. Sprawdź pole „Kategoria zdrowia”.
Pamiętaj: Kategoria A oznacza pełną zdolność, kategoria D zdolność ograniczoną w czasie pokoju, a kategoria E trwale zwalnia z obowiązku obrony.