Nowe orzeczenie TK. Prezydent nie ma obowiązku odbioru ślubowania od sędziów

Posłowie Prawa i Sprawiedliwości zaskarżyli przepisy dotyczące procedury wyboru sędziów TK przez Sejm. Trybunał Konstytucyjny orzekł we wtorek (12 maja), że prezydent nie ma bezwzględnego obowiązku odebrania ślubowania od osoby wybranej na stanowisko sędziego TK.

Trybunał uznał, że zasady wyboru sędziów TK muszą być określone bezpośrednio w ustawie, a nie w uchwale dotyczącej wewnętrznej organizacji prac Sejmu (Regulaminie Sejmu). W oświadczeniu wskazano, że przepisy, na podstawie których Sejm wybiera sędziów Trybunału, są sprzeczne z konstytucją.

Sejm 13 marca wybrał sześć osób na stanowiska sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Prezydent Karol Nawrocki odebrał ślubowanie od Magdaleny Bentkowskiej i Dariusza Szostka, ale czworo pozostałych sędziów nie zostało dopuszczonych do wykonywania obowiązków w TK.

Jest orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego
Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne przepisy dotyczące wyboru sędziów TK przez Sejm. Oznacza to, że — zdaniem Trybunału — procedura nie może być oparta w takim zakresie na Regulaminie Sejmu, czyli akcie wewnętrznym izby. Zasady wyboru sędziów powinny wynikać z ustawy, a nie być zawarte w uchwale.

W praktyce oznacza to, że TK uznał za niekonstytucyjny wybór nowych sędziów z marca 2026 r.

Czego dotyczy sprawa w TK?
Zobacz także
Własna firma, szybki start. Jak szybko założyć konto firmowe online?
Własna firma, szybki start. Jak szybko założyć konto firmowe online?
Gwiazda “Słonecznego patrolu” w areszcie. Nie ukrywa, co zrobiła
Gwiazda “Słonecznego patrolu” w areszcie. Nie ukrywa, co zrobiła
Taras, balkon i ogród. Jak przygotować przestrzeń wokół domu na wiosnę?
Taras, balkon i ogród. Jak przygotować przestrzeń wokół domu na wiosnę?
Przed Trybunałem Konstytucyjnym znalazła się sprawa K 3/26, zainicjowana przez grupę posłów PiS. Wniosek dotyczy przepisów regulujących wybór sędziów TK przez Sejm, w tym odesłania do Regulaminu Sejmu w sprawie zasad i trybu wyboru.

REKLAMA

Sprawa ma znaczenie dla marcowego wyboru nowych sędziów Trybunału. Sejm 13 marca wybrał sześć osób na stanowiska sędziów TK. Część zasad tej procedury wynika z Regulaminu Sejmu, czyli aktu wewnętrznego Sejmu, a nie bezpośrednio z ustawy.

We wniosku zakwestionowano m.in. przepisy dotyczące trybu zgłaszania kandydatów i wyboru sędziów TK przez Sejm, w tym większości głosów wymaganej do wyboru. Gdyby TK uznał te przepisy za niekonstytucyjne, taki wyrok mógłby być przywoływany jako argument przeciwko marcowej procedurze wyboru nowych sędziów.

Nie oznaczałoby to automatycznie, że osoby wybrane 13 marca tracą status sędziów. Otwierałoby jednak kolejny spór o skutki prawne marcowego głosowania w Sejmie. Szczególnie istotne byłoby to wobec czworga osób, które zostały wybrane przez Sejm, ale nie zostały dopuszczone do wykonywania obowiązków w Trybunale.

REKLAMA

ETPC wyznaczył termin dla polskiego rządu
Sprawa nowych sędziów TK trafiła także do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. ETPC wskazał, że polskie władze mają zapewnić, aby czworo sędziów wybranych 13 marca nie było blokowanych w objęciu i wykonywaniu obowiązków w Trybunale Konstytucyjnym. Trybunał w Strasburgu zażądał też od polskiego rządu informacji o ich sytuacji do 20 maja.

Sześcioro sędziów wybranych w marcu zwróciło się również o wyłączenie części składu orzekającego w sprawie K 3/26. W piśmie wskazali m.in. na udział osób określanych jako tzw. sędziowie dublerzy oraz na wcześniejsze wypowiedzi prezesa TK Bogdana Święczkowskiego dotyczące statusu nowych sędziów.

Jedna decyzja zmienia sytuację Święczkowskiego. Plan prezesa TK jest zagrożony.